PODGÓRZYN

PODGÓRZYN

350-480 m.n.p.m.
W południowej części Kotliny Jeleniogórskiej wszystkie drogi prowadzą do Podgórzyna, którego obecna nazwa doskonale opisuje położenie tej sporej, uprzemysłowionej wsi. Pod nazwą Gerharti villa (później: Giersdorf) została wspomniana w roku 1305, a w kilka lat później stanowiła już oddzielną parafię z kościołem św. Trójcy. W dzisiejszym obiekcie z roku 1792 z pierwszej świątyni zachowała się m.in. kamienna chrzcielnica z 1486 r. Drugi kościół, pełniący funkcje filiału, to poewangelicki dom modlitw z roku 1780, który jeszcze przed kilkoma laty użytkowany był jako… sala gimnastyczna miejscowej szkoły.
Podgórzyn niemal od początku swego istnienia związany był z rodziną von Schaffgotsch. Tutejszy dwór rycerski znajdował się w obiekcie na niewielkim wzniesieniu w zachodniej części wsi; dzisiaj, po licznych przebudowach, niepodobna na pierwszy rzut oka rozpoznać w nim dawnej siedziby rycerskiej, w której do roku 1715 znajdowała się także słynna na całym Śląsku biblioteka Schaffgostchów.
Na północ od wsi rozciąga się spory kompleks stawów hodowlanych, których budowę jeszcze w XV wieku rozpoczęli cystersi z Cieplic. W ciągu następnych stuleci powstało blisko 70 akwenów o łącznej powierzchni około 106 ha. Spora część Podgórzyńskich Stawów jest w dalszym ciągu użytkowana, pozostałe stanowią siedlisko dla ptactwa. Nikogo z przejeżdżających drogą z Cieplic do Podgórzyna czy idących malowniczą aleją dębów w kierunku uzdrowiska nie dziwią majestatycznie krążące bociany, idąca gęsiego rodzina łabędzi, czapla siwa lecąca jak zawsze z podniesioną głową albo perkoz, który – sądząc po „uczesaniu” – przed chwilą w pośpiechu wrócił z punkowego koncertu. O kaczkach w różnych odmianach nie wspominając. Od czasu do czasu daje się także dostrzec żerującą tu parę orłów bielików, gniazdującą w niższych partiach Karkonoszy.
Poza opieką nad Podgórzyńskimi Stawami, mieszkańcy miejscowości trudnili się tkactwem, drobnym rzemiosłem oraz poszukiwaniem rud metali wśród skał Pogórza Karkonoskiego. W roku 1681 powstała tu pierwsza papiernia, a kilkanaście lat później jedyna w regionie jeleniogórskim ludwisarnia, która wysyłała swoje dzwony daleko poza Śląsk.
Od początku XIX wieku Podgórzyn dzięki bliskości uzdrowiska Cieplice zaczął nabierać cech wioski letniskowej i dogodnego punktu wyjścia w Karkonosze, co bardzo wsparło otwarcie linii tramwajowej w roku 1914. Przez kolejnych 50 lat elektryczne wagoniki z Jeleniej Góry docierały do Skałki, nazywanej niegdyś Podgórzyńskim Rajem. Dziś w miejscu dawnej pętli stoi stary tramwaj, na który z podziwem i nostalgią patrzą zawracające w drogę powrotną do Jeleniej Góry autobusy z automatyczną skrzynią biegów.
Nieprawdą jest jakoby nazwa Podgórzyna wzięła się stąd, że w każdą stronę jest stąd pod górę. Po płaskim, a nawet łagodnie w dół wiedzie nieznakowana droga w kierunku Cieplic (45 min.), która wprowadza w aleję starych dębów. Od północy i zachodu otaczają Podgórzyn wody Stawów biorących od niego swe imię: to dobry cel dla podglądaczy ptactwa wodnego. Jeśli wspomnimy, że na wschód od Podgórzyna ciągnie się tama zbiornika Sosnówka, gotów odezwać się reumatyzm.
Południowy widnokrąg zamykają już Karkonosze, na których grzbiet najbliżej jest do Przełęczy Karkonoskiej ze schroniskiem „Odrodzenie” (2,5 h) oraz przejściem do czeskiego centrum narciarskiego, Špindlerův Mlýn (4 h). Można tam oczywiście wybrać się rowerem – czarny szlak dla cyklistów nie jest znowu aż tak straszny, jak go malują – to „tylko” 800 metrów przewyższenia na 12 km trasy (Drogą Sudecką przez Borowice). Późniejszy zjazd i efekt kwiatów we włosach wynagrodzi wszelkie trudy.
Zwolennicy mniejszych ekstremaliów mogą zadowolić się Rowerową Obwodnicą Jeleniej Góry. „Piłowanie” przez Zimną Dolinę w stronę Sosnówki (6 km) albo zmaganie się z ruchem samochodów na drodze w stronę Sobieszowa (5 km) też kosztuje nieco wysiłku.

Źródło: „Ogród Ducha Gór u Stóp Karkonoszy”Fundacja Partnerstwo Ducha Gór

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>