MIŁKÓW I OKOLICE – MIEJSCA ZWIĄZANE Z DAWNYMI PRAWAMI

MIŁKÓW I OKOLICE – MIEJSCA ZWIĄZANE Z DAWNYMI PRAWAMI

       Najpowszechniejszą formą wykonania kary śmierci od czasów średniowiecza, aż po nowożytność było ścięcie mieczem lub powieszenie na szubienicy. Ścięcie, w odróżnieniu od powieszenia, było uważane za karę honorową nie przynoszącą zniesławienia, utraty czci i honoru. Natomiast kara śmierci przez powieszenie zwana „karą złodziejską” pozbawiała honoru i dobrego imienia skazanego oraz jego najbliższych.

Na granicy pomiędzy Miłkowem a Ściegnami, na wzniesieniu o znaczącej nazwie „Straconka” znajdują się ruiny szubienicy. Po minięciu ronda jadąc do Ściegien po lewej stronie widać owo wzniesienie. Można zaparkować auto pod dużym zakładem.

Szubienica ta wzniesiona w 1677 r. na planie koła z ciosów granitowych i piaskowcowych oraz drobniejszych otoczaków kamiennych tworzy cylindryczną studnię o średnicy 4,9-5,2 m. Grubość muru wynosi 0,8-0,9 m, a zachowana wysokość 2 m. Na koronie muru znajdują się 3 filary o wysokości 2 m. Filary były połączone belkami lub łańcuchami, na których wieszano skazańców. Do wnętrza szubienicy prowadzi rozglifione wejście o szerokości 0,75-1,1 m, umieszczone od strony południowo-zachodniej, które jeszcze na początku XX w. od góry było zamknięte łukiem.

Między 28.04 – 06.05.2007 r. na Straconce przeprowadzono badanie archeologiczne. Archeolodzy badali obszar o powierzchni 0,4 ara. Wykop obejmował wnętrze szubienicy oraz teren przyległy od strony południowo-zachodniej. W wykopie na głębokości 0,7 m odkryto 1 grób, w którym znaleziono szkielet skazańca.

W maju 2008 r. kontynuowano badania. Na powierzchni 15 m kw. i głębokości 0,7 – 0,9 m odkryto kolejne 3 groby z następnymi szkieletami.

Być może wśród tych odkopanych szkieletów znajdują się szczątki czteroosobowej rodziny szlifierza Georga Exnera z Karpacza, której egzekucja odbyła się 14 października 1701 r.

Często zdarza się, że wędrując przez pola i lasy natrafiamy na kamienny krzyż stojący gdzieś przy drodze albo całkiem na uboczu. Patrząc na niego, zastanawiamy się, skąd się wziął i co oznacza?

Taki krzyż mógł należeć do jednej z grup:

-  krzyże pojednania (tzw. pokutne)

-  pamiątkowe

-  graniczne

-  jurysdykcyjne

-  dekoracyjne

-  wotywne (dziękczynne)

-  nagrobne

Szacuje się, że ilość tych krzyży wynosi ok. 7000, z czego ok. 4000 znajduje się w Niemczech. W Polsce zachowało się ich ok. 600. Na niektórych krzyżach widnieją wyryte: broń, daty lub napisy. Przyjmuje się, że na niektórych wyryte rysunki przedstawiają narzędzia zbrodni lub atrybuty wynikające z wykonywanego zawodu.

Najbardziej interesujące są kamienne krzyże pojednania. W literaturze funkcjonuje termin – krzyże pokutne. Nawet na wielu tabliczkach jest napis „krzyż pokutny z tego a tego wieku”.

Tymczasem określenie „pojednanie” nie ogranicza się jedynie do pokuty, ale wprowadzała elementy zadośćuczynienia i pogodzenia się dwóch zwaśnionych stron.

Świadczenia zawarte w ugodach kompozycyjnych możemy podzielić na dwie grupy:

1. względem rodziny zabitego (np. odszkodowanie dla wdowy lub ojca zabitego, koszty pogrzebu)

2. związane ze sferą duchową (dary na rzecz kościoła, zakup wosku, msza w intencji zmarłego, udanie się do miejsca pielgrzymek)

Większa część umów kompozycyjnych nakazuje postawienie pomnika pojednania (krzyża lub kapliczki). Stawiano je głównie na terenie, gdzie obowiązywało prawo niemieckie, wzmocnione napływem kolonistów.

Obecnie spora część krzyży jest „anonimowa”, ponieważ nie ma dokumentów, ani nie jest znana data ich powstania. Często nie wiadomo czy miejsce, w którym krzyż obecnie stoi, jest miejscem „pierwotnym”, bo zdarzało się przenosić krzyże z różnych powodów.

Ponieważ krzyż kojarzy się z kościołem, spora część wmurowywana była w kościelne ogrodzenia. Gdy po latach odpadał tynk, nagle następowało „odkrycie” zabytku.

W północną ścianę muru otaczającego teren kościoła w Miłkowa zostały wmurowane 3 krzyże kamienne.

Źródło: http://magdachemini.blogspot.com/

Źródło:  „Rocznik Jeleniogórski 2007 – „Szubienica w Miłkowie w świetle badań przeprowadzonych w 2007 roku”  -  Krzysztof Grenda, Marcin Paternoga, Honorata Rutka, Daniel Wojtucki.

„Rocznik Jeleniogórski 2008 – „Miejsce straceń w Miłkowie – badania archeologiczne 2008 rok”  -  K. Grenda, M. Paternoga, H. Rutka, D. Wojtucki

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>